حتی در بن بست هم راه آسمان باز است ..."پرواز" بیاموز مثل مصطفا

در جستجوی قهرمان

آقا جان با خنده اي كه ترجمة نوعي از گريه بود، گفت: همينمان مانده بود كه تو

بروي جبهه! مطمئن باش پايت به آنجا برسد، صدام دودستي تو سرش مي زند و جنگ تمام مي شود.
كم نياوردم و گفتم: من بايد به جبهه بروم، همين
آقا جان ترش كرد و گفت: روى حرف من حرف نباشد! بچه هم بچه هاي قديم.
مي بيني، حاج خانم؟
مادرم كه از سر صبح در حال اشك ريختن و آبغوره گيري بود، يك فين جانانه در دستمال كاغذي كرد و با صداي دورگه گفت : من كه حريف اين نيم وجبي نمي شوم. رفته اسم نوشته و قرار است يك هفتة ديگر اعزام بشود. يك كاري بكن، حاج آقا!
آقا جان گفت: ببين پسرم، تو بعد از هفت هشت تا بچة مرده، براي ما زنده ماندي. حالا مي خواهي دستي دستي خودت را به كشتن بدهي. فكر دل من و مادر پيرت را نمي كني
چشمانش خيس شد. دلم لرزيد. هميشه آقا جان با اين حرفش بادم را مي گرفت و پنچرم مي كرد. اما اين بار تصميم گرفته بودم قلبم از سنگ باشد و گول نخورم.
من مي روم. شانزده ساله هستم و رضايت هم نمي خواهم. هر كس مي تواند اسلحه دست بگيرد، بايد به جبهه برود. من هم مي روم.
آقا جان كفري شد و فرياد زد: باشد. پس بگرد تا بگرديم. ببينم تو پيروز مي شوي يا من!
قرار بود روز بعد، يك نفر از طرف ستاد اعزام به جبهه بيايد و در محل درباره ام تحقيق كند. شهرمان كوچك بود و همه از جيك و پيك هم خبر داشتند. نمي دانم اين تحقيق و سؤال و جواب ديگر چي بود كه آتش آن دامن من را هم بايد مى گرفت.
با هزار مكافات و سختي توانستم ثبت نام كنم. بعد نوبت مراسم جوابگويي به سوالات شرعي و سياسي شد. از نماز وحشت تا انواع وضو و غسل و شكيّات پرسيدند و منِ بدبخت كه رساله را سه بار كلمه به كلمه خوانده بودم، با مصيبت جواب دادم. حالا مانده بود بيايند توي محل پرس وجو كنند كه آدم درست و حسابي هستم يا نه. از يكي از بچه هاي آشنا شنيدم كه قرار است آن روز براي تحقيق بيايند. حتي طرف را
هم شناسايي كردم.
صبح اول وقت، از دم در ستاد اعزام به جبهه، با حفظ فاصله او را تعقيب كردم. پيش بيني همه چيز را كرده، يك كلاه كشي سر كردم و عينك دودي هم زدم كه كسي نشناسدم. اسم تحقيق كننده كريم بود. كريم، اوّلِ بسم الله وارد دكان مش تقي شد ماست بند شد.
پشت سرش وارد ماست بندي شدم. كريم از مش تقي پرسيد حاج آقا: شما حسين ايران نژاد را مي شناسيد.
مش تقي خيلي خوب مرا مي شناخت. هميشه احترامش را نگه داشته و در مسجد كفشهايش را جفت كرده بودم. ميدانستم كه قبولم دارد و هميشه دعاي خيرم ميكرد.
مش تقي اول لب گزيد. بعد با صورت سرخ شده گفت: اي دل غافل، باز كفتربازي كرده.
نفسم بند آمد. كم مانده بود غش كنم. كريم با تعجب پرسيد: مگر كفترباز است؟
مش تقي سر تكان داد و گفت: اي برادر، اهل محل از دستش ذلّه شده اند. هميشه رو پشت بام كفتربازي مي كند. نمي دانيد پدر و مادرش را چقدر اذيت مي كند.
كريم تند تند روي برگه اش چيزهايي نوشت. بعد خداحافظي كرد و رفت.
عينكم را برداشتم و صاف تو چشمان مش تقي نگاه كردم. بندة خدا، با ديدنم رنگ از صورتش پريد. سرخ شد و منّ و منّ كنان گفت: حلالم كن، پسر جان. ديشب پدرت التماس كرد، براي اينكه تو را به جبهه نفرستند، درباره ات چاخان كنم. حلالم كن.
از مغازه بيرون دويدم. واي كه تو كوچه مان چه خبر بود. هر چه لا ت ولوت و آدم عوضي
بود دور كريم حلقه زده بودند. داشتند پر ت وپلا مي گفتند و كريم تند تند مي نوشت.
آقا، نمي دانيد چه جانوري است، سه بار به من چاقو زده!
آقا، دو تا كفتر خوشگل مرا گرفته و پس نمي دهد.
به من دويست تومان بدهكار است و پررو مي گويد كه نمي خواهد طلبم را بدهد.
آقا، روزي دو پاكت سيگار مي كشد.
خديجه خانم با آه سوزناكي گفت: «. همه اش مزاحم دختر من مي شود. حيا هم ندارد.
مانده بودم معطل. خديجه خانم اصلاً دختر نداشت كه من بخواهم مزاحمش شوم.
نگاهم به آقا جان افتاد كه به ديوار تكيه داده بود و پيروزمندانه لبخند مي زد. داشتم ديوانه مي شدم. كريم خداحافظي كرد و رفت. جماعت آس و پاس و چاخان گو، رفتند و هر كدام از آقاجان پولي گرفتند و پي كارشان رفتند. مادرم داشت از خديجه خانم تشكر مي كرد.
داغ كردم. عينك دودي را برداشتم و شروع كردم به هوار كشيدن: آهاي ملّت، به دادم برسيد! اين دو نفر، وقتي بچه بودم، مرا از حرم امام رضا دزديدند و اينجا آوردند.
اينها پدر و مادر واقعي من نيستند. من يك بچه يتيم بي كس و كار هستم. كمكم كنيد!
هر شب كتكم مي زنند و به من غذا نمي دهند. هميشه تو زيرزمين زنداني ام مي كنند و شكنجه ام مي دهند
شروع كردم به الكي گريه كردن. رنگ به صورت پدر و مادرم نمانده بود. همسايه ها با تعجب و حيرت پچ پچ مي كردند و چپ چپ به آن دو نگاه مي كردند.
آقا جان گفت: بچه اين پر ت وپلاها چيه؟ كِي تو را از حرم امام رضا دزديديم، كِي تو رو كتك زديم؟
گريه كنان گفتم: مگر من كفترباز و سيگاري و چاقوكشم كه آبرويم را برديد؟ من شما را حلال نمي كنم. همين امروز از خانه تان مي روم تا پدر و مادر واقعي ام را پيدا كنم. اصلاً همين الان مي روم كلانتري، از دستتان شكايت مي كنم تا داد مرا از شما بگيرند. اي همسايه ها، شما شاهد حرفهايم باشيد مادرم گريه كنان خواست بغلم كند كه فرار كردم. آقا جان دنبالم دويد و صدايم كرد.
پشت سرم را هم نگاه نكردم.
تا شب تو كوچه ها گشتم. خيلي گريه كردم. دلم بدجور شكسته بود. آخر شب، رفتم خانه تا خرت و پرتهايم را جمع كنم كه آقا جان دستم را گرفت. چه اشكي مي ريخت.
صورتم را بوسيد و گفت: حسين جان، قهر نكن! خودم فردا اوّلِ سحر مي آيم آنجا و رضايت مي دهم. فقط تو را به خدا از ما قهر نكن آن شب، هر سه كلي گريه كرديم. بعد هم خنديديم. آقا جان كه از شدت خنده، اشك از چشمانش راه افتاده بود، گفت: ديدي هنوز دود از كُنده بلند مي شود، بچه جان! من اگر بخواهم كاري بكنم، مي كنم.
خنده كنان پرسيدم : راستي آقا جان، آن آدمهاي درب وداغان را از كجا پيدا كرديد ؟
آقا جان خنديد و گفت: هزار تومان خرجش بود.
اما خودمانيم، خيلي ترسيدم. راستي مش تقي را بگو. وقتي داشت ازم بد مي گفت، چه حالي داشت.
روز بعد، آقا جان آمد ستاد اعزام به جبهه. با هم پيش كريم رفتيم و آقا جان به او گفت كه همة آن حرفها دروغ بود و اصل ماجرا را تعريف كرد. كريم كلي خنديد و بعد برگة تحقيق را نشانمان داد و گفت: متوجه شدم كه كلكي تو كار است. مگر مي شود يك آدم كفترباز و لات بخواهد جبهه برود. حتي اگر اين طور هم باشد، پايش كه به جبهه برسد، خود به خود درست مي شود.
هفتة بعد رفتم جبهه!

معتمد محله ما

عشق رفتن به جبهه ديوانه ام كرده بود. نه سن و سالِ درست و حسابي داشتم، نه تن و بدن رشيد و تنومند. هر بار كه مي رفتم پايگاه اعزام نيرو، انگار كه با بچة تخس و پررويي طرف باشند، دنبالم مي كردند و با بد و بيراه و تهديد، بيرونم مي كردند. اما آن قدر رفتم و آمدم تا مسئول ثبت نام را از رو بردم. بندة خدا با خنده اي كه شكل ديگري از گريه بود، چند تا فرم داد دستم. من هم چشمان اشك آلودم را سريع پاك كردم و با خط خرچنگ قورباغه ام، تندتند فرم ها را پر كردم. ماند دو تا فرم كه بايد دو نفر از افراد معتمد و خوش نام محله آن را پر مي كردند. مثل خر ماندم توي گل. درحالي كه سعي مي كردم حالت چهره ام مظلومانه باشد، به مسئول ثبت نام گفتم: "من دو تا خوش نام و معتمد از كجا پيدا كنم"بندة خدا كه از دستم عاصي شده بود، با تندي گفت:" از تو جيب من! من چه ميدانم فرمها را بده پر كنند و زود بيار. حالا هم تا از تصميم خودم برنگشته ام، برو ردّ كارت." ماندن را جايز ندانستم و زدم بيرون.نفهميدم مسير پايگاه اعزام نيرو تا محل همان را چطور آمدم. در راه، همه اش دنبال دو تا معتمد بودم. راستش در محله مان، معتمد و خوشنام كم نبود، اما مشكل من اين بود كه خودم خيلي خوشنام نبودم و اندازة صد تا آدم گناهكار اسم دركرده بودم! همة كسبه و اهالي محل از دستم ذله بودند. مغاز هاي نبود كه شيشه اش را با توپ خرد و خاكشير نكرده باشم. پيرمردي نبود كه موقع بازي فوتبال درمحله، مزة شوتهاي مرا نچشيده و با ضربة توپ كله معلق نشده باشد! خلاصة كلام همه از دستم عاصي بودند و ميدانستم اگر بفهمند كارم به آنها افتاده و ريش نداشته ام پيششان گرو است، چه معامله اي با من مي كنند. يك دفعه ديدم ايستاده ام جلوي مغازة "آقا پرویز" و او دارد بروبر نگاهم می کند. اين آقا پرويز، اسم واقعي اش پرويز نبود. يك بار از دهان نوه اش پريد و گفت كه اسم واقعي پدربزرگش « قندعلي » است. از آن به بعد، من هر بار كه مي خواستم صداش كنم، مي گفتم: «! آقا قندعلي » و او سرخ و سفيد مي شد و برايم خط و نشان مي كشيد. اما حالا زماني بود كه بايد گردن كج مي كردم و يك جوري دلش را به دست مي آورم. رفتم توي مغازه و گفتم:«! سلام آقا پرويز » بندة خدا طوري با چشمان ورقلبيده و متعجب نگاهم كرد كه دلم برايش سوخت. بعد از چند لحظه، گل از گلش شكفت و با لباني خندان گفت: « سلام پسر گلم. حالت چطوره؟ »  فهميدم كه زده ام به هدف. حسابي مايه گذاشتم و مخش را ريختم توي فرغون و برايش روضه خواندم و منبر رفتم كه ترش كرد و با عتاب گفت: «بس كن بچه، اول صبحي چه خبرته اين قدر حرف مي زني! راست و حسيني بگو ببينم دردت چيه؟ » فهميدم كه تنور داغ است و موقع چسباندن نان. ماجرا را گفتم. اول هاج و واج نگاهم كرد. بعد پقي زد زير خنده و آب دهانش مثل قطرات باران، ريخت روي سر و صورتم. لابه لاي افشاندن آب دهانش گفت: «؟ چي...تو ... مي خواي... بري جبهه» «؟ مگه من چه ام است. خداي نكرده، كور و كچلم يا دست و پايم چلاقه » : اخم كردم و گفتم تا گفتم كچل، انگار كه حرف ناجوري زده باشم، ترش كرد. حق هم داشت. چون قدرت خدا، جز چند تا شويد روي سر برّاقش، اثري از مو نبود. كمي سرخ شد و گفت:«! نخير. من همچه كاري نمي كنم. برو ردّ كارت »

داشتم قاطی می کردم . گفتم "باشد آقا قندعلي. فقط يادت باشد كه خودت خواستي. از امروز، روي تمام ديوارهاي محل مي نويسم آقا پرويز مساوي با آقا قندعلي! اصلاً يك تابلوي گنده مي خرم و مي دهم رويش بنويسند مغازة پُرمگس آقا قندعلي!" كم آورد. به زور لبخند زد و گفت : "آخر پسر جان، تو از جان من چه مي خواهي. مي داني اگر ننه بابايت بفهمند من مي دانستم كه تو مي خواهي بروي جبهه و خبرشان نكرده ام، چقدر از دستم ناراحت مي شوند؟"نفس راحتي كشيدم و گفتم:" خيالتان تخت. آن قدر جيغ و داد كرده ام كه همه جان به سر شده اند و با رفتن من به جبهه موافقند، به شرطي كه ديگر كاري به كارشان نداشته باشم." سرتكان داد و گفت:«! آن فرم لعنتي را بده من » بعد عينك شيشه كلفتش را به چشم زد. با خوشحالي يكي از فرم ها را به دستش دادم. فرم دوم را روي كفة ترازويش گذاشتم و گفتم:" بي زحمت، اين يكي را هم بدهيد يكي از دوستانتان پر كند، تا ديگر مزاحم نشوم."آه سردي كشيد و حرفي نزد. بله. این طوری بود که آقا قندعلی و دوست صمیمی اش "آقا مراد"معرف من شدند و من رفتم جبهه. اما دست روزگار، بازي ديگري براي من تدارك ديده بود. سال ها بعد كه من جواني متين و سربه راه شده بودم، به همراه پدر و مادرم بار ديگر مزاحم آقا قندعلي شدم. اما اين بار مي خواستم مرا به غلامي قبول كند و دامادش بشوم. حالا شما فكرش را بكنيد كه در جلسة خواستگاري چه گذشت!